Miasto Zbąszyń

Najstarszy przekaz o Zbąszyniu pochodzi z 1231 roku. Prawa miejskie otrzymał przed rokiem 1311. Do schyłku XIV w. Zbąszyń był własnością książęcą i królewską. W XV w. król Władysław Jagiełło, podarował miasto wojewodzie mazowieckiemu Janowi Głowaczowi. Rodzina jego przyjęła nazwisko Zbąskich. W pierwszej połowie XV w. Zbąszyń, będący we władaniu Abrahama Zbąskiego, stał się ważnym ośrodkiem husytyzmu w Wielkopolsce. Od 1613 roku Zbąszyń został własnością rodu Ciświckich, którzy dokończyli budowę potężnej twierdzy, której pozostałości zachowały się do dziś w parku miejskim. W 1700 roku miasto stało się własnością rodu Garczyńskich a po II rozbiorze Polski w 1793 roku zostało wcielone do Prus. W połowie XIX wieku miasto nawiedzały pożary i zalewały powodzie. W 1870 powstał tu ważny węzeł kolejowy. W 1918 roku wokól Zbąszynia toczyły się zacięte walki powstania wielkopolskiego. Zbąszyń wrócił w granice Polski w 1920 roku. W 1938 roku mieszkańcy Zbąszynia byli świadkami brutalnych deportacji polskich Zydów z Niemic do Polski. Około 9 tysięcy uchodźców znalazło schronienie w Zbąszyniu.

Jezioro Błędno

Jezioro leży w regionie nazywanym Bruzdą Zbąszyńską. Jezioro Zbąszyńskie jest jeziorem przepływowym, największym i ostatnim z kolei w ciągu Jezior Zbąszyńskich. Rzeka Obra dopływa do jeziora z południa poprzez przesmyk od strony Jeziora Nowowiejskiego

Zbiornik położony jest na południowo-zachodnim krańcu miasta Zbąszyń. Jest to jezioro rynnowe. Jezioro ma kształt wydłużony, z rynną ukierunkowaną południkowo; jego południową część stanowi poszerzone koryto dopływającej od południa Obry.

Jezioro Zbąszyńskie należy do typu jezior sandaczowych – jezior płytkich, z brzegami gęsto porośniętymi trzciną i nieco słabiej rozwiniętymi łąkami podwodnymi. Na jeziorze prowadzona jest gospodarka rybacka. Brzegi południowej części jeziora porastają skupiska leśne.

Kozioł i dudy

Kozioł, odmiana dud, to instrument używany w okolicach Zbąszynia, które z tego powodu bywają określane mianem Regionu Kozła. Do dzisiaj utrzymał się tutaj zwyczaj muzykowania na skomplikowanym instrumencie składającym się ze zbiornika powietrza (worka z koźlej skóry), mieszka służącego zwiększaniu ciśnienia w worku oraz dwóch piszczałek z lekkiego drewna: melodycznej i burdonowej (basowej). Kapele używające tych instrumentów spotykają się od 1974 r. w październiku lub listopadzie na imprezie regionalnej zwanej Biesiadą Koźlarską. Do tradycji nawiązuje rzeźba chłopaka grającego na koźle, która pojawiła się na zbąszyńskim rynku w 2006 r. Tutejsza szkoła muzyczna jako jedyna w Polsce prowadzi naukę gry na instrumentach ludowych. Od ponad 30 lat działa też orkiestra Szałamaje. Jej nazwa pochodzi od instrumentów używanych przez zespół, będących odmianą oboju, na których grają zbąszyńskie dziewczęta.